इन्धन बचत गर्न नेपाल आयल निगमको अपिल

काठमाडौँ । मध्यपूर्वको द्वन्द्वका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य लगातार बढ्दै गएपछि नेपाल आयल निगमले इन्धन बचत गर्न सर्वसाधारणसँग अपिल गरेको छ ।

निगमका अनुसार मूल्य समायोजन पूर्ण रूपमा गर्न नसक्दा आर्थिक घाटा अत्यधिक बढेको छ । यसले गर्दा इन्धन आपूर्ति प्रभावित हुने जोखिम समेत बढेको जनाएको छ । हाल निगमको वित्तीय अवस्था कमजोर बन्दै गएको र आपूर्ति शृंखला अवरुद्ध हुन सक्ने सम्भावना देखिएको छ ।

निगमले पछिल्लो पटक पेट्रोल, डिजेल र मट्टितेलमा प्रति लिटर १५ रुपैयाँ मात्रै मूल्य बढाएको थियो । तर खरिद मूल्यअनुसार समायोजन हुन नसक्दा पेट्रोलमा प्रति लिटर ३४ रुपैयाँभन्दा बढी, डिजेलमा १२० रुपैयाँभन्दा बढी र एलपी ग्यासमा प्रति सिलिन्डर ४ सय रुपैयाँभन्दा बढी घाटा भइरहेको जनाएको छ ।

सरकारले भन्सार महसुल र पूर्वाधार करमा ५० प्रतिशत छुट दिएपछि केही राहत भए पनि निगमलाई अझै दैनिक करिब ६८ करोड रुपैयाँ घाटा भइरहेको छ । पछिल्लो अन्तर्राष्ट्रिय मूल्य वृद्धिले भने घाटा बढेर दैनिक झण्डै ९३ करोड रुपैयाँ पुग्ने देखिएको निगमले जनाएको छ ।

यही अवस्थाका कारण निगमले पुनः मूल्य समायोजन गर्न बाध्य भएको छ । जसअनुसार पेट्रोलमा प्रति लिटर १७ रुपैयाँ, डिजेल तथा मट्टितेलमा २५ रुपैयाँ र एलपी ग्यासमा प्रति सिलिन्डर १०० रुपैयाँ बढाइएको छ ।

निगमले इन्धन आपूर्ति नियमित राख्न हालै भारतीय आपूर्तिकर्तालाई २६ अर्ब ८६ करोड रुपैयाँ भुक्तानी गरिसकेको जनाएको छ भने आगामी किस्ताका लागि थप रकम व्यवस्थापन गर्नुपर्ने दबाब रहेको छ ।

निगमले विश्वका विभिन्न देशमा इन्धन संकटका कारण कडा उपायहरू लागू भइरहेको उदाहरण दिँदै नेपालमा भने स्थिति तुलनात्मक रूपमा राम्रो रहेको उल्लेख गरेको छ । तर संकट सामना गर्न सबै उपभोक्ताले इन्धन प्रयोगमा मितव्ययिता अपनाउनुपर्नेमा जोड दिएको छ ।

निगमका अनुसार यदि प्रत्येक सवारी चालकले दैनिक एक लिटर इन्धन बचत गर्न सकेमा राज्यलाई ठूलो आर्थिक बचत हुन सक्छ । त्यसैले इन्धन खपत घटाउनु नै अहिलेको अवस्थामा सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय भएको भन्दै सहयोगका लागि आग्रह गरिएको छ ।