असोजमा रेकर्ड २ खर्ब ६७ अर्ब रेमिट्यान्स भित्रियो, महँगी ६.३७ प्रतिशत पुग्यो
चालु आर्थिक वर्षको असोज महिनामा मात्रै २ खर्ब ६७ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएको छ, जुन अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो मासिक आप्रवाह हो ।
काठमाडौं । वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीले चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को असोज महिनामा मात्रै २ खर्ब ६७ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्स (विप्रेषण) स्वदेश पठाएका छन् । यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो मासिक रेमिट्यान्स आप्रवाह हो ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले बिहीबार (मंसिर ३) सार्वजनिक गरेको चालु आर्थिक वर्षको तीन महिना (साउन–असोज) को तथ्यांकमा आधारित ‘देशको वर्तमान आर्थिक तथा वित्तीय स्थिति’ अनुसार गत वर्षको असोजमा २ खर्ब १ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ रेमिट्यान्स भित्रिएको थियो । एक वर्षमा असोज महिनाको आप्रवाह करिब ३३ प्रतिशतले बढेको हो ।
रेमिट्यान्स र बाह्य क्षेत्र
तीन महिनामा ७ खर्ब ३ अर्ब रेमिट्यान्स
तीन महिनामा कुल रेमिट्यान्स आप्रवाह २७.२ प्रतिशतले बढेर ७ खर्ब ३ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ पुगेको छ । अमेरिकी डलरमा यस्तो आप्रवाह १६.७ प्रतिशतले बढेर ४ अर्ब ६० करोड डलर पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा रेमिट्यान्स ३५.४ प्रतिशतले बढेको थियो ।
रेमिट्यान्स बढे पनि वैदेशिक रोजगारीका लागि पहिलो पटक श्रम स्वीकृति लिनेको संख्या भने सामान्य घटेको छ । तीन महिनामा १ लाख २१ हजार ८७९ जनाले पहिलो पटक र ८२ हजार ३६९ जनाले पुनः श्रम स्वीकृति लिएका छन् । गत वर्षको सोही अवधिमा यो संख्या क्रमशः १ लाख २३ हजार ४५९ र ७७ हजार २५७ थियो ।
सञ्चिति ४१ खर्ब नाघ्यो
कुल विदेशी विनिमय सञ्चिति असार मसान्तको ३८ खर्ब ९७ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँबाट ६.८ प्रतिशतले बढेर असोज मसान्तमा ४१ खर्ब ६१ अर्ब १४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । अमेरिकी डलरमा सञ्चिति ८.२ प्रतिशतले बढेर २७ अर्ब ३९ करोड डलर पुगेको छ । यो सञ्चितिले १९.९ महिनाको वस्तु आयात र १७.२ महिनाको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न पर्याप्त हुने राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।
समीक्षा अवधिमा चालु खाता २ खर्ब ७९ अर्ब ११ करोड रुपैयाँ र शोधनान्तर स्थिति ३ खर्ब ३ अर्ब ७९ करोड रुपैयाँले बचतमा छ । असार मसान्तको तुलनामा अमेरिकी डलरसँग नेपाली रुपैयाँ १.४ प्रतिशतले बलियो भएको छ । असोज मसान्तमा एक अमेरिकी डलरको खरिद दर १५१ रुपैयाँ ६४ पैसा थियो ।
व्यापार घाटा ३४.७ प्रतिशतले बढ्यो
तीन महिनामा वस्तु निर्यात ५७ प्रतिशतले बढेर १ खर्ब १४ अर्ब २९ करोड रुपैयाँ पुगेको छ भने आयात ३८.२ प्रतिशतले बढेर ६ खर्ब ४६ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । यसले कुल व्यापार घाटा ३४.७ प्रतिशतले बढेर ५ खर्ब ३२ अर्ब ४९ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।
निर्यात बढ्ने वस्तुमा सोयाबिन तेल, पोलिस्टर धागो, पार्टिकल बोर्ड, जस्तापाता र पाम तेल प्रमुख छन् । आयाततर्फ पेट्रोलियम पदार्थ, यातायातका साधन तथा पार्टपुर्जा, रासायनिक मल र कच्चा सोयाबिन तेलको आयात बढेको छ भने सुन, चामल/धान र चाँदीको आयात घटेको छ ।
महँगी चार गुणाभन्दा बढी
बाह्य क्षेत्रका सूचक बलियो देखिए पनि उपभोक्तामाथि महँगीको भार बढेको छ । असोजमा वार्षिक बिन्दुगत उपभोक्ता मुद्रास्फीति ६.३७ प्रतिशत पुगेको छ, जुन गत वर्षको सोही महिनामा १.४७ प्रतिशत मात्र थियो । तीन महिनाको औसत मुद्रास्फीति पनि १.६७ प्रतिशतबाट बढेर ६.२२ प्रतिशत पुगेको छ ।
खाद्य समूहको मूल्य ८ प्रतिशतभन्दा बढी
समीक्षा महिनामा खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मूल्य ८.०४ प्रतिशत र गैरखाद्य तथा सेवा समूहको मूल्य ५.४६ प्रतिशतले बढेको छ । गत वर्षको सोही महिनामा खाद्य समूहको मूल्य २.५४ प्रतिशतले घटेको थियो । खाद्यतर्फ घिउ तथा तेल उपसमूहको मूल्य १६.४४ प्रतिशत, फलफूलको १५.४६ प्रतिशत, चिनी तथा चिनीजन्य वस्तुको ११.८४ प्रतिशत र तरकारीको ७.२८ प्रतिशतले बढेको छ । गैरखाद्यतर्फ यातायात उपसमूहको मूल्य सबैभन्दा बढी १२.९७ प्रतिशतले बढेको छ ।
तेलको मूल्य दोब्बर नजिक, मधेशमा सबैभन्दा बढी महँगी
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य एक वर्षअघिको तुलनामा ९५.४ प्रतिशतले बढेर असोज मसान्तमा प्रतिब्यारल ११९.३३ अमेरिकी डलर पुगेको राष्ट्र बैंकले उल्लेख गरेको छ । प्रदेशगत रूपमा मधेश प्रदेशमा सबैभन्दा बढी ७.३७ प्रतिशत र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा सबैभन्दा कम ५.१३ प्रतिशत मुद्रास्फीति छ । थोक मुद्रास्फीति पनि गत वर्षको १.३२ प्रतिशतबाट बढेर ७.२९ प्रतिशत पुगेको छ । भारतमा अक्टोबरमा उपभोक्ता मुद्रास्फीति ६.०९ प्रतिशत रहेको थियो ।
सरकारी खर्च र राजस्व
पुँजीगत खर्च २८ अर्ब मात्र
तीन महिनामा सरकारको कुल खर्च ३ खर्ब ९६ अर्ब २७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । यसमध्ये चालु खर्च २ खर्ब ९१ अर्ब ६६ करोड, पुँजीगत खर्च २८ अर्ब ४२ करोड र वित्तीय व्यवस्थापनतर्फ ७६ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ खर्च भएको छ । गत वर्षको सोही अवधिमा १९ अर्ब १८ करोड रुपैयाँ मात्र पुँजीगत खर्च भएकाले यस वर्ष यो ४८.२ प्रतिशतले बढेको देखिए पनि कुल खर्चमा पुँजीगत खर्चको हिस्सा करिब ७ प्रतिशत मात्र छ ।
राजस्व परिचालन १९.९ प्रतिशतले बढ्यो
सोही अवधिमा प्रदेश र स्थानीय तहमा बाँडफाँट हुने रकमसमेत गरी सरकारको राजस्व परिचालन १९.९ प्रतिशतले बढेर २ खर्ब ९८ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । यसमध्ये कर राजस्व २ खर्ब ७९ अर्ब ३५ करोड र गैरकर राजस्व १९ अर्ब २७ करोड रुपैयाँ छ ।
बैंकमा पैसा थुप्रियो, कर्जा सुस्त
निक्षेप १३.७, कर्जा ८.३ प्रतिशतले बढ्यो
तीन महिनामा बैंक तथा वित्तीय संस्थाको निक्षेप २.८ प्रतिशतले बढेर ८५ खर्ब ९ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँ पुगेको छ भने निजी क्षेत्रमा प्रवाहित कर्जा ३.१ प्रतिशतले बढेर ६० खर्ब ४१ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । वार्षिक बिन्दुगत आधारमा निक्षेप १३.७ प्रतिशतले बढ्दा कर्जा ८.३ प्रतिशतले मात्र बढेको छ । बैंक तथा वित्तीय संस्थाको निष्क्रिय कर्जा अनुपात असोज मसान्तमा ५.८२ प्रतिशत छ ।
ब्याजदर निकै तल
असोजमा वाणिज्य बैंकको निक्षेपको भारित औसत ब्याजदर ३.०७ प्रतिशत र कर्जाको ६.३१ प्रतिशत छ, जुन गत वर्षको सोही महिनामा क्रमशः ३.८५ र ७.५० प्रतिशत थियो । ९१ दिने ट्रेजरी बिलको भारित औसत ब्याजदर १.०१ प्रतिशत र अन्तरबैंक दर २.७५ प्रतिशत छ ।
तरलता प्रशोचन जारी
अधिक तरलता व्यवस्थापन गर्न राष्ट्र बैंकले तीन महिनामा कारोबारका आधारमा ५५ खर्ब ९५ अर्ब २० करोड रुपैयाँ प्रशोचन गरेको छ । असोज मसान्तसम्म विभिन्न उपकरणमार्फत प्रशोचन गरिएको बक्यौता रकम १० खर्ब ६५ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ थियो । तरलताको चाप कायमै रहँदा राष्ट्र बैंकले मंसिर १ गते निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत २ खर्ब रुपैयाँ खिचेको थियो भने आज शुक्रबार पनि २८ दिने निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत थप २ खर्ब रुपैयाँ खिच्न बोलकबोल गराएको छ ।
स्रोत: नेपाल राष्ट्र बैंक, देशको वर्तमान आर्थिक तथा वित्तीय स्थिति (आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को तीन महिनाको तथ्यांकमा आधारित)
Comments
0 comments · join the conversation
No comments yet
Be the first to share your thoughts.
Add a comment
Your comment will appear after a quick review.
Comment submitted
Thanks! Your comment is in the moderation queue and will appear after verification.
Reply to comment
0 replies
Reply submitted
Thanks! Your reply is in the moderation queue and will appear after verification.