रिलायन्स स्पिनिङ्ग मिल्सको खुद नाफा १७.७१% घट्यो: उत्पादन लागत, ऊर्जा संकट र क्षमता विस्तारको असर

नेपालको ठूलो धागो उत्पादक कम्पनी रिलायन्स स्पिनिङ्ग मिल्स लिमिटेड (RSML) ले चालु आर्थिक वर्षको तेस्रो त्रैमाससम्मको अपरिष्कृत वित्तीय विवरण सार्वजनिक गरेको छ।  सार्वजनिक गरेको चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमाससम्मको वित्तीय विवरणमा कम्पनीको खुद नाफा १७.७१ प्रतिशतले घटेर रु. २६ करोड ६८ लाख ९२ हजार मा सीमित भएको छ। 🔻 गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीले रु. ३२ करोड ४३ लाख खुद नाफा कमाएको थियो।

आम्दानीतर्फ हेर्दा कम्पनीको सञ्चालन आम्दानी (बिक्री) रु. ७ अर्ब ४६ करोड ४ लाख पुगेको छ — गत वर्षको रु. ७ अर्ब ३९ करोड १७ लाखको तुलनामा यो वृद्धि केवल ०.९३ प्रतिशत 🟡 हो। तर त्यही आम्दानी कमाउन कम्पनीले रु. ६ अर्ब ५१ करोड १८ लाख (बिक्रीको ८७.२८%) उत्पादन लागत बेहोरेको छ — यो दर गत वर्ष ८६.०९% थियो। उत्पादन लागत २.३४ प्रतिशत बढ्दा कम्पनीको स्थूल नाफा (Gross Profit) रु. १०२ करोड ८५ लाखबाट घटेर रु. ९४ करोड ८६ लाखमा झरेको छ — गिरावट ७.७६ प्रतिशत 🔻।

सञ्चालन तहमा दबाब अझ बढी छ। प्रशासनिक र बिक्री खर्च जोडिँदा कम्पनीको सञ्चालन नाफा रु. ७० करोड ३८ लाखबाट २३.९९ प्रतिशत घटेर रु. ५३ करोड ४९ लाखमा खुम्चिएको छ 🔻। ब्याज खर्च (Finance Cost) पनि बढी छ — रु. २२ करोड १० लाख ब्याज तिरेपछि कम्पनीको कर अघिको नाफा (PBT) रु. ३१ करोड ३९ लाख बाँकी रहेको र अन्ततः खुद नाफा रु. २६.६८ करोड मा सीमित भएको हो।

📊 तालिका १: Q3 २०८१/८२ vs Q3 २०८२/८३ — मुख्य सूचक तुलना

💰 आइपीओ/पुँजी विस्तार — पहिले र पछिको स्थिति

RSML को चुक्ता पुँजी (Paid-up Capital) चालु आ.व. कै बीचमा रु. १ अर्ब ७० करोड ७३ लाखबाट बढेर रु. १ अर्ब ९० करोडमा पुगेको छ — कुल वृद्धि रु. १९ करोड २६ लाख (११.२८%) 🟢 ▲। यो विस्तार Q1 (कात्तिक मसान्त २०८२) पछि र Q2 (पुस मसान्त २०८२) सम्ममा भएको हो; कम्पनीको Q1 २०८२/८३ प्रतिवेदनमा चुक्ता पुँजी रु. १.७० अर्ब रहेकोमा Q2 देखि रु. १.९० अर्ब देखिएको छ।

यो पुँजी विस्तारका बेला कम्पनीको कुल इक्विटी (Total Equity) पनि रु. ७ अर्ब ५३ करोडबाट बढेर रु. ९ अर्ब ४५ करोडमा पुगेको छ — ९ महिनामा रु. १ अर्ब ९२ करोड वृद्धि। यसमध्ये केबल रु. १९.२६ करोड चुक्ता पुँजीमा गएको छ; बाँकी अन्य इक्विटी (Other Equity) मा छ। यसले संकेत गर्छ कि पुँजी विस्तार बोनस सेयर (आरक्षित कोषबाट) र संभवतः शेयर प्रिमियमसहितको रिर्ट्यार्न्ड अर्निङ्ग पुँजीकरण मार्फत भएको छ।

📋 तालिका २: इक्विटी संरचना — पुँजी विस्तार अघि र पछि

📉 क्षमता विस्तार पछि EPS मा थप दबाब

RSML को सेयर संख्या ११.२८% ले बढेकोले प्रति सेयर आम्दानी (EPS) मा दोहोरो दबाब छ। गत वर्ष Q3 (आ.व. २०८१/८२) मा पुरानो १.७० करोड कित्तामा EPS रु. १९.०० थियो (रु. ३२.४३ करोड ÷ १.७० करोड कित्ता)। चालु वर्ष नाफा घटेको र सेयर संख्या बढेको दुवै असर मिल्दा यस त्रैमासको ९-महिने EPS रु. १४.०४ मा खुम्चिएको छ (२६.६८ करोड ÷ १.९० करोड कित्ता) 🔴 ▼। यदि सेयर संख्या नबढाएको भए EPS रु. १५.६३ हुने थियो — अर्थात् EPS मा रु. ४.९६ को कुल गिरावट मध्ये रु. ३.३७ नाफा घट्नुबाट र रु. १.५९ सेयर संख्या बढ्नुबाट आएको हो।

यो "आइपीओ/बोनस पछि EPS खस्किने" प्रवृत्ति नेप्सेमा सूचीकृत धेरै कम्पनीमा देखिएको प्याटर्न हो — नयाँ सेयर निष्कासन हुँदा कम्पनीले उठेको पुँजी पूर्ण रूपमा प्रयोग गर्न समय लाग्छ, तर सेयर संख्या तुरुन्तै बढ्छ। फलस्वरूप तत्काल अवधिमा प्रति सेयर मेट्रिकहरूमा निकै दबाब पर्छ।

📋 तालिका ३: प्रति सेयर सूचक र वासलात (Q3 २०८२/८३)

⚠️ नाफा गिरावटका मुख्य कारण

१. उत्पादन लागतमा निरन्तर वृद्धि 🔴 — कम्पनीको कुल बिक्रीको ८७.२८% उत्पादन लागतमा गयो (गत वर्ष ८६.०९%)। कच्चा कपासको अन्तर्राष्ट्रिय मूल्य अस्थिरता, अमेरिकी डलरको विनिमय दरमा उतार-चढाव र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार नीतिमा भएका परिवर्तनले सीधै असर पारेको छ।

२. ऊर्जा संकट र अघोषित कटौती 🔴 — नेपाल विद्युत प्राधिकरणले व्यवसायिक उद्योगहरूलाई अघोषित रूपमा बिजुली कटौती गर्दा कम्पनीको उत्पादन निरन्तरता प्रभावित भएको छ। ट्रङ्क लाइन/समर्पित फिडरको महसुल विवादमा पाटन उच्च अदालतमा मुद्दा विचाराधीन छ।

३. ब्याज खर्चमा वृद्धि 🔴 — रु. २२.१० करोड पुगेको ब्याज खर्च गत वर्षको रु. १८.५३ करोडभन्दा १९.२७% बढी छ। पुँजीगत खर्च र कार्यशील पुँजीको आवश्यकताले गर्दा अल्पकालीन कर्जामा वृद्धि देखिन्छ।

४. क्षमता विस्तार र मूल्यह्रास 🟡 — कुल स्थिर सम्पत्ति रु. ९.३७ अर्ब छ, जुन कुल सम्पत्तिको ६६.९ प्रतिशत हो। नयाँ मेसिनरी थपिँदा मूल्यह्रास खर्च र वित्तीय बोझ दुवै बढ्छ — परिणामस्वरूप तत्कालै नाफामा दबाब पर्छ।