एनआईसी एशिया बैंकलाई सात वर्षपछि ५०% हकप्रद शेयर निष्काशनको अनुमति

काठमाडौं । एनआईसी एशिया बैंक लिमिटेड (NEPSE: NICA) लाई नेपाल राष्ट्र बैंक (NRB) ले ५० प्रतिशत हकप्रद शेयर निष्काशनको आधिकारिक अनुमति दिएको छ। राष्ट्र बैंकले वैशाख १७, २०८३ गते बैंकलाई पठाएको पत्रमार्फत यो अनुमति प्रदान गरेको हो। हाल कायम रहेको २ कित्ता शेयर बराबर १ नयाँ कित्ता (२:१) को अनुपातमा बैंकले हकप्रद शेयर जारी गर्न पाउनेछ।

१. पूँजी संरचनामा सम्भावित परिवर्तन

बैंकको हालको चुक्ता पूँजी रु. १४ अर्ब ९१ करोड ७५ लाख (रु. १४,९१,७५,००,०००) रहेको छ। ५० प्रतिशत हकप्रद निष्काशन सम्पन्न भएमा यो पूँजी निम्न रूपमा बढ्नेछ:

• हालको चुक्ता पूँजी: रु. १४.९२ अर्ब
• हकप्रदबाट थपिने पूँजी: + रु. ७.४६ अर्ब (५०% बराबर)
• हकप्रदपछिको कुल चुक्ता पूँजी: रु. २२.३८ अर्ब (अपेक्षित)

यो पूँजी थप बैंकले लामो समयदेखि महसुस गर्दै आएको पूँजीकोष दबाबलाई उल्लेख्य रूपमा कम गर्ने अनुमान गरिएको छ।

२. सात वर्षको अन्तरालपछि — पहिलो अनुमति

नेपाल राष्ट्र बैंकले करिब सात वर्षयता समस्याग्रस्त संस्थाबाहेक अन्य बैंकहरूलाई हकप्रद शेयर निष्काशनको अनुमति दिएको थिएन। एनआईसी एशियाले आर्थिक वर्ष २०७८/७९ देखि नै यसको प्रयास गरिरहेको थियो; तर अनुमति लामो समयसम्म रोकिएको थियो। हाल आएर मात्र राष्ट्र बैंकले औपचारिक अनुमति दिएको हो — यो विकास नेपाली बैंकिङ क्षेत्रका लागि नीतिगत सङ्केत समेत मानिएको छ।

३. किन यो अनुमति आवश्यक थियो?

एनआईसी एशिया बैंकमा निष्क्रिय कर्जा (NPL) र सञ्चित नोक्सानी बढ्दै जाँदा प्राथमिक पूँजीकोष राष्ट्र बैंकले तोकेको न्यूनतम सीमाभन्दा तल झरेको अवस्था बनेको थियो। पर्याप्त पूँजीकोष नभएका कारण बैंकलाई:

• थप कर्जा प्रवाहमा अप्ठ्यारो परेको थियो;
• लाभांश वितरणमा बाधा पुगेको थियो;
• नियामक अनुपातहरू कायम राख्न दबाबमा थियो।

हकप्रद निष्काशनबाट प्राप्त नयाँ पूँजीले यी सम्पूर्ण समस्यामा सुधार ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

४. प्रक्रियागत बाँकी कदमहरू

NRB को अनुमति प्राप्त भए पनि हकप्रद निष्काशन तत्काल हुने भने होइन। निष्काशन प्रक्रिया अघि बढ्नका लागि अझै दुई महत्त्वपूर्ण कदम बाँकी छन्:

(क) बैंकको आगामी २८औं वार्षिक साधारण सभा (AGM)बाट प्रस्ताव पारित हुनुपर्ने;
(ख) त्यसपछि नेपाल धितोपत्र बोर्ड (SEBON) बाट निष्काशनको स्वीकृति प्राप्त हुनुपर्ने।

यी दुई स्वीकृति प्राप्त भएपछि मात्र बैंकले हकप्रद कित्ता निष्काशन गर्ने प्रक्रिया औपचारिक रूपमा अघि बढाउन सक्नेछ।

५. लगानीकर्ताका लागि असर

हकप्रदपछि बैंकको पूँजीगत आधार बलियो हुने, नियामकीय मापदण्ड पूरा हुने, र व्यावसायिक क्षमतामा सुधार आउने अपेक्षा छ। तर अल्पकालमा शेयर मूल्यमा खुर्किलोपन (dilution)को सम्भावना भने रहन्छ। २:१ अनुपातमा हकप्रद आउँदा हालका शेयरधनीले प्रत्येक २ कित्ताका लागि १ नयाँ कित्ता थप किन्नुपर्ने हुन्छ — रकम बेगर बस्ने शेयरधनीले आफ्नो स्वामित्व प्रतिशत खुर्किलिने जोखिम बेहोर्नेछन्।

शेयरधनीहरूले AGM मिति, हकप्रदको Book Closure date, र SEBON स्वीकृति आउने समयलाई ध्यान दिएर रकमको व्यवस्था गर्ने योजना अघिल्लै बनाउनु बुद्धिमानी हुनेछ।